OTOMOTİV SÖZLÜĞÜ S-Z

2009-03-14 17:55:00

Serbest pistonlu motor:
Bir silindirde, ortada bulunan bir yanma odasının iki tarafına karşılıklı olarak yerleştirilmiş, içe ve dışa hareket ederek çalışan bir çift pistonlu motordur

supap İticileri:
Motor bloğunun üst kısmında yer alan, motor supaplarını açıp kapayan, hareketini krank milinden alan kam miline bağlı silindirik kol. Kam mili dönerken, kam çıkıntısı supap iticisinin altına geldiği zaman supaplar açılır.

supap Kılavuzu:
Supapın takıldığı ve içinde aşağı-yukarı hareket ettiği, silindir kapağına veya silindir bloğuna takılan silindirik parça.

supap Sapı:
Supabın supap kılavuzuna geçen, ince silindirik kısmıdır.

supap Zamanlaması:
Supapların doğru zamanlarda açılıp kapanması için kam milinin pozisyonunun krank miline göre ayarlanması.

Supapın Yerine Oturmaması:
Kam mili açmadığı halde supapın yerine tam olarak oturmama durumu.

Supap Bindirmesi:
Pistonun, egzoz zamanı sonunda emme zamanı başlangıcında üst ölü noktada bulunduğu sırada, emme ve egzoz supaplarının birlikte bir süre açık kaldıkları ana, supap bindirmesi denir.

Supap Boşluğu:
Supap sapı ile itici arasında bulunan boşluktur.

Supap Sapı Contası:
Motor içindeki yağın sızarak yanma odasına girmesini önleyen, supap sapına takılan bir contadır.

Susturucu:
Egzoz sisteminde, içinden egzoz gazları geçen ve gazların sesini azaltan sistem.

SUV - Sport Utulity Vehicle:
Sportif hobi amaçlı araçlar için kullanılan genel tanımlama.

Süper şarjör (Turbo şarjör):
Egzos manifoltuna entegre edilen turbo ünitesi motordan çıkan egzos gazının tahrikiyle dönmeye başlar. Bir mil sayesinde giren hava bölümüne de bağlı olan turbo sistemi silindirler içerisine daha çok hava girmesi için sistemi zorlamaya başlar. Bu sayede silindirler içine daha çok hava girmesi sağlanır. Daha çok hava daha şiddetli yanma demektir. Bu sayede yüksek oranlarda güç ve tork artışı sağlanır.

Sürtünme Katsayısı:
Herhangi iki yüzey arasındaki sürtünme kuvvetinin sürtünme yüzeyine dik gelen kuvvete oranıdır. Yüzeylerin şekline ve malzemeye göre değişiklik gösterir.

Süspansiyon Sistemi:
Süspansiyon sistemi, tekerleklerdeki titreşimlerin otomobilin gövdesine ulaşmasına ve gövdenin kontrolsüz olarak hareket etmesine engel olur.

SAE: Society of Automotive Engineers:
Amerikan motorlu araç mühendisleri birliği. Normları belirlerler.

Sedan:
Dört kapılı, bagaj uzantısı çok belirgin, binek otomobil tipi.

Senkromeç:
Vites değiştirilmesini kolaylaştıran, iki dişlinin hareketini ayarlayan vites kutusundaki parça.

Servo:
Emme manifoldunun emme gücünden yararlanarak ayak freninin çalışması sırasında fren pedalının gücünü kontrol eden aygıt.

Setan Numarası:
Setan numarası, dizel yakıtının tutuşma kalitesini gösterir. Yüksek setan numarası, dizel yakıtın daha kolay tutuştuğunu gösterir.

Soğutma Sistemi:
Motorun içinde yanma sonucunda meydana gelen sıcaklığı düşürerek, motorun aşırı ısınmasını önleyen sistem, soğutma sistemidir. Radyatör, su pompası, termostat soğutma sisteminin ana parçalarıdır.

Soğutucu:
Motor ısısının radyatöre iletilmesini sağlayan su ve antifriz karışımı.

SOHC - Single Over-Head Cam:
Motorun üst kısmında emme ve egzoz supaplarını çalıştıran tek kam mili.

Spoiler:
Aracın aerodinamik yapısına etki ederek hava sürtünmesini azaltan ve aracın yol tutuşunu arttıran bir parçadır.

Stirling Motoru:
Bu motorlar bir kap içinde bulunan gazın ısıtıldığı zaman basıncının artması, soğutulduğu zaman ise basıncının azalması özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. çalışma şekli, termostatın çalışma şekline benzer. Motorun içine belli miktarda özel bir gaz konulup kapatılmıştır. Motor bu gazın devamlı olarak ısıtılıp soğutulması ile çalışmaktadır. Gaz ısıtıldığı zaman basıncı yükselir ve güç pistonunu aşağı doğru iter.

Stop Lambası:
Arkadaki sürücüye fren yaptığını bildirir. Bazı otomobillerde arka camın içinde ek bir stop lambası bulunur.

Su Gömleği:
Silindirin aşırı ısınmasını önler.

Su Pompası:
Motor soğutma sisteminde radyatörle su ceketleri arasında su devir-daimini sağlar.

Ş

Şamandıra kabı:
Karbüratörde, hava boğazından geçen havaya gereken benzini sağlayan benzin kabıdır. Karbüratörde yakıta depoluk eder.

Şasi çevresi:
Motor ve karoseri ile tekerleklerin bağlanmasına yarayan, profil veya kanallı malzemeden yapılan madeni çerçevedir.

Şasi:
Aracın önemli parçalarını kapsayan bir ünitedir. Genellikle karoseri dışında, otomobilin bütün parçalarını kapsar.


T

Takometre (Devir Göstergesi):
Krank milinin dakikada yaptığı devir sayısını sürücüye bildiren gösterge.

TDI - Turbo Diesel Injection:
Turbo beslemeli dizel enjeksiyon sistemi.

Tekerlek silindiri:
Hidrolik fren sisteminde tekerlek silindirleri, tekerleklerdeki fren tablasına takılır. Merkez pompasından gelen hidrolik basıncı, tekerlek silindirindeki, tekerleklerdeki fren tablasına takılır. Merkez pompasından gelen hidrolik basıncı, tekerlek silindirindeki pistonları etkileyerek fren pabuçlarını açar ve frenlemek için kampana iç yüzeyine temas ettirir.

Tekleme:
Motorun bir veya birkaç silindirindeki ateşlemenin kusurlu veya ateşleme olmamasıdır.

Tel:
Kurşun tetraetilin kısaltılmış şeklidir.

Termik verim:
İç güç ile bu gücü elde etmek için sarf edilen yakıt enerjisinin oranıdır.

Termostat:
Sıcaklık değişmesiyle çalışan bir parçadır. Motor soğutma sisteminde ve ısı kontrol klapelerinde çeşitli termostatlar kullanılır.

Tevzi Makarası:
Ateşleme bobininden gelen yüksek voltajı distribütör kapağındaki uçlara ileten parçadır.

Titreşim damperi:
Krank milinin burulma titreşimlerini önlemek için, krank miline takılan bir parçadır.

Tiptronic:
Vites geçişlerine manüel olarak da kumanda edilmesini sağlayan elektronik kontrollü şanzıman sistemi.

Tork anahtarı:
Cıvata ve somunlar sıkılırken uygulanan döndürme momentini gösteren, göstergeli özel bir anahtardır.

Tork:
Döndürme veya burma çabasıdır. Metre, kilogram veya pound-foot'la ölçülür.

Tork çubuğu (Torsiyon çubuğu):
Bir ucu süspansiyon sistemine bir ucu da şasiye bağlı olan ve burulma yöntemiyle yoldaki engebelerden kaynaklanan sarsıntıyı absorbe eden çubuk.

TPC - Tire Pressure Control System:
Jant içlerindeki gelişmiş sensörler ile çalışan elektronik lastik basınç kontrol sistemi.

Transistör:
Elektrik anahtarı gibi kullanılan bir elektronik düzendir. Bazı ateşleme sistemlerinde platinlerin ömrünü artırmak için kullanılır.

Trim:
Aracın içinde veya dışında kullanılan genelde metal ve plastikten yapılmış dekoratif parçalar.

Tubeless Lastik (İç Lastiği Olmayan Lastik):
İç lastiği olmayan, janta yapışan lastik yatağı sayesinde havanın tutulduğu lastik.

Turbo (-şarjör) (Süper şarjör):
Motora atmosferik basıncın üzerinde hava vererek küçük hacimlerden büyük güçler alınmasını sağlayan, gücünü egzoz gazının fiziksel etkilerinden alan bir çeşit pompa.

Türbülans:
Hava-yakıt karışımının silindirdeki hızlı dönüş hareketidir.

U

Uçuculuk yeteneği:
Sıvının buharlaşma kolaylığının ölçülmesidir.

W

Watt:
Uluslararası güç ölçün birimi. Kilowatt, motorun güç değerini elektrik gücü olarak gösterir. 1 kW= 1.34 ECE= 1.35 PS (DIN).

Ü

Üniversal mafsal:
Güç aktarma organlarından olan kardan milinde, dönme açısını değiştirebilen birleştiricidir.

Üst ölü nokta (ÜÖN):
Pistonun silindir içinde yukarıya doğru çıkarken, biyel ekseninin silindir ekseni ile paralel hale geldiği anda durduğu ve ters yönde harekete başladığı noktadır.

Üstten kam mili:
Kam milinin silindir bloğu yerine, silindir kapağının üzerine veya silindir kapağına yerleştirilmesidir.

Üstten supaplı:
Supaplar yanma odasının üzerine silindir kapağına yerleştirilmiştir. I tipi motor.

V

V tipi motor:
Silindirleri V şeklinde, iki eğik düzlem üzerinde bulunan motorlara denir.

V-8 motoru:
Silindirleri V şeklinde, iki eğik düzlem üzerinde dörder dörder sıralanmış olan motordur.

Vakum ölçme aleti:
Otomobil tamiratında emme manifoldu vakumunu ölçerek, motor parçalarının durumunu tespit eden alettir.

Vakum:
Havanın veya diğer maddelerin yokluğu veya eksik oluşudur.

Venturi:
Karbüratör hava boğazındaki daraltılmış kısımdır. Havanın hızını artırarak vakum meydana getirir ve havanın içine benzin karışmasını sağlar.

Verim:
Elde edilen sonuçla sarf edilen gayret arasındaki orandır.

Viskozite:
Sıvıların akmaya karşı direncini gösteren bir terimdir. Kalın bir yağın viskozitesi, ince bir yağın viskozitesinden daha fazladır.

Vites Kutusu:
Sürücüye değişik hız seçenekleri sunan, içinde geri ve ileri vites dişlilerinin bulunduğu bir kutudur.

Volan:
Krank miline bağlanan madeni bir tekerlektir. Aynı zamanda kavramaya yataklık eder ve ilk hareketi vermeye yarayan volan dişlisini de üzerinde taşır.

Vuruntu:
Silindirde karışımın çok hızlı yanması ile meydana gelen çekiçleme şeklindeki vuruntudur.

Vuruntuyu önleyici:
Motorda kullanılan yakıtın vuruntuya dayanıklılık özelliğidir.


Y

Yağ keçesi:
Yağ sızıntısını önlemek için, dönen millere gerekli şekilde yerleştirilmiş contadır.

Yağ pompası:
Motor yağlama sisteminde karterden yağı emerek, motorun yağlanacak parçalarına gönderir.

Yağ segmanı:
Pistonda alt segman veya segmanlardır. Silindirde yağın yanma odasına doğru çıkmasını önleyecek şekilde yapılmıştır.

Yağın incelenmesi:
Silindir duvarlarından aşağı süzülerek, kartere inen sıvı benzinin karterdeki yağı inceltmesidir.

Yağlama sistemi:
Hareketli motor parçalarına yağlama yağı sağlayan sistemdir.

Yakıt deposu:
Otomobilde yakıtı depo etmek için kullanılan metal kaptır.

Yakıt fıskiyesi:
Karbüratörde bir boru olup, şamandıra kabından hava boğazına benzin akıtır.

Yakıt ölçme çubuğu:
Karbüratörde ana emme fıskiyesine yakıt geçiren ana meme deliğini büyütüp küçülten parçadır. Bu sistem yardımıyla motorun çeşitli çalışma şartları için, değişik oranlarda karışım sağlanır. Uç kısmı farklı çaplarda yapılmış bir çubuktur.

Yakıt pompası:
Yakıt sisteminde benzini, benzin deposundan karbüratöre basan pompadır.

Yakıt püskürtme sistemi:
Karbüratörsüz bir yakıt sistemidir. Yakıtı yüksek basınçla emme manifolduna veya silindirlere püskürtür.

Yakıt sistemi:
Otomobilde motorun silindirlerine yanabilecek şekilde buharlaşmış yakıtla, hava karışımı gönderen sistemdir. Yakıt sisteminde yakıt deposu,yakıt boruları,yakıt göstergesi, karbüratör,yakıt pompası ve emme manifoldu vardır.

Yanma odası:
Silindirin üzerinde ve silindir kapağında bulunan, hava-yakıt karışımının yandığı yerdir.

Yanma:
Motorda hava-yakıt karışımının hızla yanmasıdır.

Yaprak yay:
Çelik levhalardan, farklı uzunluklarda yapılarak birbiri üzerine konulma suretiyle meydana gelen yaydır.

Yaş sürtünme:
Yüzeylerine ince bir yağ tabakası sürülmüş iki katı cisim arasındaki sürtünmedir.

Yatak kepleri:
"Motorda yatak kepleri; yerine cıvatayla takılarak yatakları tutarlar."

Yatak:
Genellikle bir mil üzerinde veya bir delikte bulunan dairevi bir yüzeydir. Mil veya muylu yatağın üzerine veya içine yerleştirilir.

Yay:
Esnek bir parça olup basınç altında büzülür, basınç kalkınca tekrar eski halini alır.

Yaylı emiş supabı:
Bazı iki zamanlı motor karterlerinde dil şeklindeki saç supaptır. Hava-yakıt karışımı yaylı emiş supaplarından kartere girer ve krank muhafazasında basınç artınca supaplar kapanırlar.

Z

Zaman ayarı:
Motorda supapların zaman ayarının veya ateşleme zamanı ayarının yapılmasına verilen isimdir.

Zımpara macunu:
Yağla karıştırılmış zımpara tozudur. Madeni parçaların alıştırılmasında kullanılır.

Zorlama:
Motorun düşük devirde, gaz kelebeği tam açık durumda ve ağır yük altında çalışmasıdır.
KAYNAK:  http://www.obitet.gazi.edu.tr/sozluk/oto_sozluk.htm
HAZIRLAYAN:U.BURAK AKAR

24
0
0
Yorum Yaz